Η εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση μπορεί να εμφανιστεί σχεδόν σε οποιονδήποτε και οι παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο είναι πιο συνηθισμένοι απ’ ό,τι φαντάζεστε. Πώς μπορείτε να μειώσετε τον κίνδυνο για έναν θρόμβο και με ποια συμπτώματα μπορεί να εκδηλωθεί.
Θρόμβοι: Οι παράγοντες κινδύνου είναι πιο κοινοί απ’ ό,τι μπορεί να νομίζετε
Οι θρόμβοι μάς προστατεύουν από την αιμορραγία όταν τραυματιζόμαστε. Όταν όμως σχηματιστεί θρόμβος σε μια βαθιά φλέβα, συνήθως στο πόδι, μπορεί να αποκολληθεί, να φτάσει στους πνεύμονες και να προκαλέσει πνευμονική εμβολή, μια κατάσταση που μπορεί να απειλήσει τη ζωή.
Η φλεβική θρόμβωση δεν αφορά μόνο ηλικιωμένους και βαριά ασθενείς, όπως έδειξε πρόσφατα η περίπτωση του Jalen Hurts, ενός από τους πιο γνωστούς παίκτες του αμερικανικού ποδοσφαίρου, ο οποίος, σύμφωνα με το δημοσίευμα, θα χάσει την υπόλοιπη σεζόν έπειτα από διάγνωση φλεβικής θρόμβωσης και πνευμονικής εμβολής.
«Οι θρομβώσεις μπορούν να εμφανιστούν και σε νεότερους ασθενείς χωρίς προφανή ιατρικά προβλήματα», εξηγεί ο επεμβατικός καρδιολόγος Vincent Varghese του Deborah Heart and Lung Center στο Νιου Τζέρσεϊ, σύμφωνα με το HuffPost.
Τι δείχνουν πρόσφατες έρευνες για την εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση
Οι μελέτες των τελευταίων ετών επιβεβαιώνουν τη σημασία των γνωστών παραγόντων κινδύνου.
Σύμφωνα με τη μετα-ανάλυση του 2026 με τίτλο “Risk factors of venous thromboembolism in ICU patients: a systematic review and meta-analysis”, οι ασθενείς που νοσηλεύονται σε μονάδες εντατικής θεραπείας αντιμετωπίζουν αυξημένο κίνδυνο φλεβικής θρομβοεμβολής όταν έχουν κεντρικό φλεβικό καθετήρα, καρκίνο ή ιστορικό θρόμβωσης.
Σύμφωνα με την ανασκόπηση του 2025 με τίτλο “Risk of Venous Thromboembolism in Infectious Diseases: A Literature Review”, οι λοιμώξεις μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο φλεβικής θρόμβωσης, ιδιαίτερα όταν είναι σοβαρές, όπως ορισμένες λοιμώξεις του αναπνευστικού.
Σύμφωνα με την ανασκόπηση του 2025 με τίτλο “Combined Oral Contraceptives and the Risk of Thrombosis”, τα περισσότερα συνδυασμένα αντισυλληπτικά χάπια συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο φλεβικής θρόμβωσης, αν και ο βαθμός του κινδύνου διαφέρει ανάλογα με τη σύνθεσή τους και άλλους παράγοντες.
Ποιοι είναι οι πιο σημαντικοί παράγοντες κινδύνου
Ο κίνδυνος αυξάνεται όταν συνυπάρχουν πάνω από ένας παράγοντες, σύμφωνα με τον αμερικανικό οργανισμό CDC. Οι σημαντικότεροι είναι οι παρακάτω.
Τραυματισμός φλέβας, λόγω κατάγματος, σοβαρού μυϊκού τραυματισμού ή μεγάλης χειρουργικής επέμβασης στην κοιλιά, τη λεκάνη ή τα πόδια.
Επιβράδυνση της ροής του αίματος, λόγω παρατεταμένης παραμονής στο κρεβάτι, ακινητοποίησης με γύψο, πολύωρης καθιστικής θέσης ή παράλυσης.
Αυξημένα επίπεδα οιστρογόνων, λόγω αντισυλληπτικών, θεραπείας ορμονικής υποκατάστασης ή εγκυμοσύνης. Ο κίνδυνος παραμένει αυξημένος και μετά τον τοκετό, ιδιαίτερα κατά τις πρώτες έξι εβδομάδες και, σε ορισμένες περιπτώσεις, έως και τρεις μήνες.
Χρόνιες παθήσεις, όπως καρδιοπάθειες, πνευμονοπάθειες, καρκίνος και φλεγμονώδεις νόσοι του εντέρου, όπως η νόσος του Crohn και η ελκώδης κολίτιδα.
Άλλοι παράγοντες, όπως προηγούμενη θρόμβωση, κληρονομικές διαταραχές της πήξης, οικογενειακό ιστορικό, μεγαλύτερη ηλικία, παχυσαρκία και παρουσία κεντρικού φλεβικού καθετήρα.
Οι μύες των ποδιών βοηθούν το φλεβικό σύστημα να επιστρέφει το αίμα στην καρδιά. Όταν κάποιος παραμένει ακίνητος για μεγάλο χρονικό διάστημα, η ροή του αίματος επιβραδύνεται, ευνοώντας τον σχηματισμό θρόμβων, σημειώνει ο Varghese.
Μετά από τραυματισμό ή χειρουργική επέμβαση, η ιστική βλάβη και η φλεγμονή μπορούν να ενεργοποιήσουν τους μηχανισμούς πήξης του αίματος, προσθέτει ο αγγειοχειρουργός David Nation του VeinSolutions στο Όστιν.
Πώς μπορείτε να μειώσετε τον κίνδυνο
Η τακτική κίνηση βελτιώνει την κυκλοφορία του αίματος και είναι ένα από τα πιο σημαντικά μέτρα πρόληψης. Σηκωθείτε τακτικά από την καρέκλα και εντάξτε το περπάτημα στην καθημερινότητά σας.
Σε αεροπορικά ταξίδια, «φορέστε άνετα ρούχα, πιείτε αρκετό νερό και προσπαθήστε να περπατάτε περίπου κάθε μία ώρα, αλλάζοντας συχνά θέση και αποφεύγοντας να σταυρώνετε τα πόδια», συμβουλεύει ο καρδιολόγος Sanjay Bhojraj του Providence Mission Hospital στην Καλιφόρνια.
Οι κάλτσες διαβαθμισμένης συμπίεσης μπορεί επίσης να βοηθήσουν ορισμένα άτομα με αυξημένο κίνδυνο, εφόσον το συστήσει ο γιατρός τους.
Το κάπνισμα επιβαρύνει τα αιμοφόρα αγγεία και αυξάνει τον κίνδυνο θρόμβωσης, επομένως η διακοπή του είναι σημαντική, σημειώνει ο ίδιος ειδικός.
Αν παίρνετε φάρμακα ή υποβάλλεστε σε θεραπείες που αυξάνουν τον κίνδυνο θρόμβωσης, όπως ορισμένα αντισυλληπτικά ή η χημειοθεραπεία, συζητήστε με τον γιατρό σας αν χρειάζονται πρόσθετα προληπτικά μέτρα ή αντιπηκτική αγωγή, συμβουλεύει ο ιατρικός διευθυντής του Advanced Vein Care Center στη Μασαχουσέτη, Francis Lee. Η προληπτική αντιπηκτική αγωγή δεν είναι απαραίτητη για όλους και χορηγείται μόνο έπειτα από εξατομικευμένη εκτίμηση του κινδύνου.
Αξίζει επίσης να γνωρίζετε το οικογενειακό ιστορικό σας. Περιστατικά φλεβικής θρόμβωσης ή πνευμονικής εμβολής σε συγγενείς νεαρής ηλικίας, ιδιαίτερα μεταξύ 20 και 40 ετών, μπορεί να υποδηλώνουν κληρονομική διαταραχή της πήξης που χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση.
Συμπτώματα
1. Εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση (DVT): Θρόμβος στο πόδι ή στο χέρι
Τα πιο κοινά συμπτώματα περιλαμβάνουν:
Πρήξιμο (οίδημα) στο ένα πόδι ή χέρι.
Πόνο ή ευαισθησία, που συχνά ξεκινά από τη γάμπα ή τον μηρό.
Αίσθημα θερμότητας στην περιοχή όπου βρίσκεται ο θρόμβος.
Ερυθρότητα ή αλλαγή στο χρώμα του δέρματος.
Πόνο που μοιάζει με κράμπα ή μυϊκό πιάσιμο.
Η εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση μπορεί να εκδηλωθεί χωρίς εμφανή συμπτώματα.
2. Πνευμονική εμβολή: Θρόμβος στους πνεύμονες
Τα πιθανά συμπτώματα περιλαμβάνουν:
Ξαφνική δύσπνοια ή δυσκολία στην αναπνοή.
Οξύ πόνο στο στήθος, που συχνά επιδεινώνεται με τη βαθιά εισπνοή.
Ταχυκαρδία ή γρήγορο καρδιακό παλμό.
Βήχα, ο οποίος μερικές φορές συνοδεύεται από αίμα.
Ζάλη, αίσθημα λιποθυμίας ή απώλεια αισθήσεων.
Γρήγορη αναπνοή (ταχύπνοια).
Η πνευμονική εμβολή είναι δυνητικά απειλητική για τη ζωή και απαιτεί άμεση ιατρική αντιμετώπιση.
3. Θρόμβος στον εγκέφαλο: Ισχαιμικό εγκεφαλικό επεισόδιο
Τα πιθανά προειδοποιητικά συμπτώματα περιλαμβάνουν:
Ξαφνική αδυναμία ή μούδιασμα στο πρόσωπο, στο χέρι ή στο πόδι, ιδιαίτερα στη μία πλευρά του σώματος.
Αιφνίδια δυσκολία στην ομιλία ή στην κατανόηση όσων λένε οι άλλοι.
Ξαφνικά προβλήματα όρασης στο ένα ή και στα δύο μάτια.
Αιφνίδια ζάλη, απώλεια ισορροπίας ή δυσκολία στο περπάτημα.
Ξαφνική σύγχυση ή αποπροσανατολισμό.
Ένας ξαφνικός, πολύ έντονος πονοκέφαλος μπορεί επίσης να εμφανιστεί σε εγκεφαλικό επεισόδιο, αν και δεν είναι ειδικό σύμπτωμα του ισχαιμικού εγκεφαλικού που προκαλείται από θρόμβο.
4. Θρόμβος στην καρδιά: Έμφραγμα του μυοκαρδίου
Τα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν:
Πίεση, σφίξιμο ή πόνο στο στήθος.
Πόνο που αντανακλά στο χέρι, στην πλάτη, στον αυχένα ή στη γνάθο.
Δύσπνοια ή δυσκολία στην αναπνοή.
Κρύο ιδρώτα.
Ναυτία ή εμετό.
Ζάλη, αίσθημα λιποθυμίας ή ασυνήθιστη κόπωση.
Τα παραπάνω συμπτώματα μπορεί να σχετίζονται με έμφραγμα και απαιτούν άμεση ιατρική εκτίμηση.
Δεν προκαλούνται όλα τα εμφράγματα ή τα εγκεφαλικά επεισόδια από τον ίδιο μηχανισμό θρόμβωσης. Η φλεβική θρόμβωση, η πνευμονική εμβολή και η αρτηριακή θρόμβωση αποτελούν διαφορετικές κλινικές καταστάσεις.
Πότε χρειάζεται επείγουσα βοήθεια: Σε περίπτωση αιφνίδιας δύσπνοιας, έντονου πόνου στο στήθος, λιποθυμίας ή συμπτωμάτων εγκεφαλικού επεισοδίου, καλέστε αμέσως το 112 ή το 166.
Τι να κάνετε αν υποψιαστείτε θρόμβωση
Συχνά συμπτώματα είναι το πρήξιμο, ο πόνος ή η ευαισθησία στο πόδι ή το χέρι. Ο πόνος μπορεί να μοιάζει με μυϊκή κράμπα, ενώ ενδέχεται να εμφανιστούν ερυθρότητα και αυξημένη θερμοκρασία στην περιοχή.
Αν παρατηρήσετε τέτοια συμπτώματα, ζητήστε άμεσα ιατρική αξιολόγηση, ιδιαίτερα αν έχετε υποβληθεί πρόσφατα σε επέμβαση, έχετε τραυματιστεί ή έχετε πραγματοποιήσει πολύωρο ταξίδι. Αν όμως εμφανίσετε ξαφνική δύσπνοια ή έντονο πόνο στο στήθος, καλέστε αμέσως ασθενοφόρο στο 166 ή στο 112.
Η διάγνωση γίνεται συνήθως με υπερηχογράφημα φλεβών, ενώ η βασική θεραπεία είναι τα αντιπηκτικά φάρμακα. Σήμερα υπάρχουν και νεότερα από του στόματος αντιπηκτικά, τα οποία διευκολύνουν τη θεραπεία πολλών ασθενών. Σε πιο σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να χρειαστούν ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι αντιμετώπισης.
«Η έγκαιρη διάγνωση και η άμεση θεραπεία μπορούν να οδηγήσουν σε καλά μακροχρόνια αποτελέσματα», καταλήγει ο Lee.
Πηγές: HuffPost, CDC, Annals of Medicine, Pathogens, IJMS, CDC, CDC, AHA, AHA, NHS, NHS,
Ιωάννα Σπίνου / Medically Reviewed by: Αναστασία Μοσχοβάκη, Ιατρός – Ειδικός Παθολόγος
ΦΩΤΟ: Δημιουργήθηκε από AI / ChatGPT
