Ο πρωινός καφές σας, ίσως και ένας ή δύο ακόμη δεν σας τονώνουν απλά, μπορεί να σας προφυλάσσουν έως έναν βαθμό από την εκδήλωση άνοιας. Πολυετής μελέτη που πραγματοποιήθηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες υποδηλώνει ότι η τακτική κατανάλωση καφέ με καφεΐνη σχετίζεται με σημαντικά χαμηλότερο κίνδυνο άνοιας και καλύτερη γνωστική υγεία καθώς οι άνθρωποι μεγαλώνουν.
Πιο συγκεκριμένα, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι ενήλικες που κατανάλωναν μεγαλύτερες ποσότητες καφέ με καφεΐνη εμφάνισαν άνοια σε σημαντικά χαμηλότερα ποσοστά από εκείνους που σπάνια ή ποτέ δεν τον έπιναν. Τα ευρήματα βασίστηκαν σε περιόδους παρακολούθησης που εκτείνονταν έως και 43 χρόνια πριν, προσφέροντας μια πολύτιμη ματιά στο πώς οι καθημερινές συνήθειες κατανάλωσης καφέ ή τσαγιού σχετίζονται με την υγεία του εγκεφάλου με την πάροδο του χρόνου.
Οι ισχυρότερες συσχετίσεις εμφανίστηκαν μεταξύ των ατόμων που έπιναν 2 έως 3 φλιτζάνια καφέ με καφεΐνη κάθε μέρα, ενώ και η κατανάλωση τσαγιού συνδέθηκε επίσης με καλύτερα γνωστικά αποτελέσματα, αν και η ποσότητα που σχετίζεται με το μεγαλύτερο όφελος ήταν κάπως χαμηλότερη.
Χαμηλότερα ποσοστά άνοιας για τους φίλους του καφέ
Ένα από τα πιο εντυπωσιακά ευρήματα αφορούσε τη διαφορά στα ποσοστά άνοιας μεταξύ των ατόμων που πίνουν τακτικά καφέ και των ατόμων που κατανάλωναν λίγο ή καθόλου καφέ.
Μεταξύ των ενηλίκων στις ΗΠΑ που έπιναν μεγαλύτερες ποσότητες καφέ με καφεΐνη, οι ερευνητές κατέγραψαν 141 κρούσματα άνοιας ετησίως για κάθε 100.000 άτομα. Συγκριτικά, το ποσοστό ήταν 330 κρούσματα ανά 100.000 άτομα κάθε χρόνο μεταξύ εκείνων που σπάνια ή ποτέ δεν έπιναν καφέ με καφεΐνη.
Η άνοια είναι ένας γενικός όρος για παθήσεις που επηρεάζουν προοδευτικά τη μνήμη, τη σκέψη, τη συλλογιστική και την ικανότητα εκτέλεσης καθημερινών δραστηριοτήτων. Η νόσος Αλτσχάιμερ είναι η πιο συχνή αιτία της, αν και αρκετές άλλες εγκεφαλικές διαταραχές μπορούν επίσης να οδηγήσουν σε άνοια. Τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι η τακτική κατανάλωση καφέ με καφεΐνη μπορεί να είναι μια τέτοια συνήθεια. Ωστόσο, τα αποτελέσματα δείχνουν μια συσχέτιση αντί να αποδεικνύουν ότι ο καφές προλαμβάνει άμεσα την άνοια. Άλλες διαφορές μεταξύ των καταναλωτών καφέ και των ατόμων που αποφεύγουν τον καφέ θα μπορούσαν επίσης να συμβάλουν στα αποτελέσματα.
Ο καφές συνδέθηκε με καλύτερη γνωστική υγεία
Τα πιθανά οφέλη δεν περιορίζονταν στη διαγνωσμένη άνοια. Οι συμμετέχοντες που έπιναν περισσότερο καφέ με καφεΐνη ήταν επίσης λιγότερο πιθανό να αναφέρουν ότι η μνήμη ή οι ικανότητες σκέψης τους είχαν μειωθεί.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι το 7,8% των ενηλίκων που κατανάλωναν μεγαλύτερες ποσότητες καφέ με καφεΐνη ανέφεραν υποκειμενική γνωστική εξασθένηση, σε σύγκριση με το 9,5% εκείνων που σπάνια ή ποτέ δεν τον έπιναν. Η υποκειμενική γνωστική έκπτωση αναφέρεται σε αλλαγές στη μνήμη ή τη σκέψη που οι άνθρωποι παρατηρούν οι ίδιοι, ακόμη και όταν αυτές οι δυσκολίες δεν έχουν απαραίτητα επιβεβαιωθεί από επίσημες γνωστικές εξετάσεις. Κάποιος που το βιώνει μπορεί να αισθάνεται ότι η ανάμνηση πληροφοριών, η συγκέντρωση ή η εύρεση των σωστών λέξεων έχει γίνει πιο δύσκολη.
Τέτοια παράπονα δεν υποδηλώνουν αυτόματα άνοια. Παρ’ όλα αυτά, μπορούν να παρέχουν χρήσιμες πληροφορίες σχετικά με το πώς οι άνθρωποι αντιλαμβάνονται τις αλλαγές στις γνωστικές τους ικανότητες καθώς μεγαλώνουν.
Το χαμηλότερο ποσοστό μεταξύ των ατόμων που πίνουν καφέ με καφεΐνη προσθέτει στα στοιχεία που συνδέουν την κατανάλωση καφέ με την πιο υγιή γνωστική γήρανση.
Πόσο καφές προσφέρει το μεγαλύτερο όφελος;
Οι ερευνητές εξέτασαν επίσης εάν η ποσότητα καφέ που καταναλωνόταν σχετιζόταν με την ισχύ των παρατηρούμενων οφελών. Η κατανάλωση 2 έως 3 φλιτζανιών καφέ με καφεΐνη την ημέρα συσχετίστηκε με τα πιο ευνοϊκά αποτελέσματα για τον κίνδυνο άνοιας και τη γνωστική λειτουργία.
Αξίζει να σημειωθεί ότι αυτή η συσχέτιση παρέμεινε εμφανής ανεξάρτητα από τον γενετικό κίνδυνο εμφάνισης άνοιας στους συμμετέχοντες. Με άλλα λόγια, η σχέση μεταξύ της κατανάλωσης καφέ και της υγείας του εγκεφάλου παρατηρήθηκε ακόμη και σε άτομα των οποίων τα κληρονομικά χαρακτηριστικά θα μπορούσαν να τους καταστήσουν πιο ευάλωτους στην ασθένεια.
Ο γενετικός κίνδυνος αναφέρεται στην επίδραση των κληρονομικών παραλλαγών στο DNA που μπορούν να αυξήσουν ή να μειώσουν την πιθανότητα ενός ατόμου να αναπτύξει ορισμένες παθήσεις. Αν και η γενετική μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην άνοια, είναι μόνο ένα μέρος μιας πολύ ευρύτερης εικόνας που περιλαμβάνει την ηλικία, τη γενική υγεία και τον τρόπο ζωής.
Τα αποτελέσματα υποδηλώνουν επίσης ότι η κατανάλωση μεγαλύτερων ποσοτήτων καφέ δεν είναι απαραίτητα καλύτερη. Η κατανάλωση πέραν του εύρους που σχετίζεται με τα ισχυρότερα οφέλη δεν φάνηκε να παρέχει πρόσθετη προστασία.
Μπορούν να ωφεληθούν και όσοι πίνουν τσάι
Ο καφές δεν ήταν το μόνο ρόφημα που σχετίζεται με την καλύτερη υγεία του εγκεφάλου. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η κατανάλωση τσαγιού συνδεόταν επίσης με χαμηλότερο κίνδυνο άνοιας και καλύτερη γνωστική λειτουργία.
Για το τσάι, οι ισχυρότερες συσχετίσεις εμφανίστηκαν μεταξύ των συμμετεχόντων που κατανάλωναν ένα έως δύο φλιτζάνια την ημέρα. Όπως και με τον καφέ, η κατανάλωση μεγαλύτερης ποσότητας δεν φάνηκε να έχει περαιτέρω οφέλη. Τα αποτελέσματα για τον καφέ προσέφεραν μια επιπλέον ένδειξη. Ενώ ο κανονικός καφές με καφεΐνη συσχετίστηκε με χαμηλότερο κίνδυνο άνοιας και καλύτερα γνωστικά αποτελέσματα, ο καφές χωρίς καφεΐνη δεν παρουσίασε τα ίδια οφέλη.
Η καφεΐνη είναι ένα φυσικό διεγερτικό που βρίσκεται στον καφέ, το τσάι και πολλά άλλα φυτά. Δρα στο κεντρικό νευρικό σύστημα και είναι περισσότερο γνωστή για την προσωρινή αύξηση της εγρήγορσης και τη μείωση του αισθήματος κόπωσης. Συνολικά, τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι η μέτρια κατανάλωση καφέ και τσαγιού με καφεΐνη μπορεί να σχετίζεται με πιο υγιή γήρανση του εγκεφάλου. Για όσους πίνουν καφέ, δύο έως τρία φλιτζάνια ημερησίως φάνηκαν να προσφέρουν την ισχυρότερη συσχέτιση, ενώ ένα έως δύο φλιτζάνια τσάι έδειξε τα πιο ευνοϊκά αποτελέσματα μεταξύ αυτών που πίνουν τσάι.
Πηγές:
American Physiological Society
