Η οστεοπόρωση μπορεί να αρχίσει να αναπτύσσεται νωρίτερα από όσο συνειδητοποιούν πολλές γυναίκες, καθώς η ταχεία απώλεια οστικής μάζας ξεκινά περίπου δύο χρόνια πριν από την εμμηνόπαυση. Αμερικανίδα ορθοπεδικός εξηγεί ποια είναι τα 4 «κρυφά» σημάδια που παρακολουθεί η ίδια στον εαυτό της.
Οστεοπόρωση: Γιατί μπορεί να αναγνωριστούν τα συμπτώματα καθυστερημένα
Η εμμηνόπαυση εμφανίζεται κατά μέσο όρο στην ηλικία των 51 ετών. «Η απότομη μείωση της οστικής μάζας συμβαίνει λίγο νωρίτερα από όσο συνειδητοποιούν οι περισσότεροι», εξηγεί η Αμερικανίδα ορθοπεδικός Jocelyn Wittstein, χειρουργός στο Duke Health της Βόρειας Καρολίνας, σύμφωνα με το TODAY.
Βασική αιτία είναι η μείωση των οιστρογόνων, τα οποία προστατεύουν τα οστά περιορίζοντας τη δράση των κυττάρων που τα αποδομούν. Κατά τη δεκαετία μετά την εμμηνόπαυση, μια γυναίκα μπορεί να χάσει κατά μέσο όρο περίπου 10% της οστικής της πυκνότητας. Η ειδικός σημειώνει ότι η απώλεια μπορεί να περιοριστεί με την κατάλληλη άσκηση, διατροφή και, σε ορισμένες περιπτώσεις, ορμονική θεραπεία.
Στα 48 της χρόνια, η ίδια γνωρίζει καλά τους κινδύνους. Κάνει προπόνηση με αντιστάσεις δύο με τρεις φορές την εβδομάδα, χρησιμοποιεί διαδερμικά οιστρογόνα, αποφεύγει το αλκοόλ και δεν έχει χρησιμοποιήσει ποτέ νικοτίνη, την οποία χαρακτηρίζει «δηλητήριο για τα οστά».
Τι δείχνουν πρόσφατες έρευνες για την οστική μάζα
Έρευνες των τελευταίων ετών παρουσιάζουν διαφορετικά ευρήματα σχετικά με την επίδραση της άσκησης και της ορμονικής θεραπείας στην οστική πυκνότητα.
Οστεοπόρωση: 1 στις 3 γυναίκες και 1 στους 5 άνδρες άνω των 50 ετών θα υποστεί κάταγμα στη διάρκεια της ζωής του
Σύμφωνα με τη μελέτη του 2024 με τίτλο “Associations of Habitual Skeletal Loading with Bone Changes during the Menopausal Transition: A Follow-Up Study”, σε 189 γυναίκες στην περιεμμηνόπαυση η οστική πυκνότητα μειώθηκε σε όλα τα σημεία που εξετάστηκαν, ενώ η καθημερινή σωματική δραστηριότητα δεν φάνηκε να αποτρέπει αυτή τη μείωση.
Σύμφωνα με τη μετα-ανάλυση του 2025 με τίτλο “Optimal resistance training parameters for improving bone mineral density in postmenopausal women: a systematic review and meta-analysis”, η προπόνηση με αντιστάσεις μπορεί να βελτιώσει σημαντικά την οστική πυκνότητα στην οσφυϊκή μοίρα της σπονδυλικής στήλης και στο ισχίο.
Σύμφωνα με την ανασκόπηση του 2025 με τίτλο “Impact of menopause hormone therapy, exercise, and their combination on bone mineral density and mental wellbeing in menopausal women: a scoping review”, ο συνδυασμός ορμονικής θεραπείας και άσκησης μπορεί να προσφέρει μεγαλύτερα οφέλη στην οστική πυκνότητα από κάθε παρέμβαση ξεχωριστά.
4 «κρυφά» σημάδια που μπορεί να σχετίζονται με οστεοπόρωση και χρειάζονται προσοχή
Η οστεοπόρωση χαρακτηρίζεται «σιωπηλή νόσος», καθώς συνήθως δεν προκαλεί συμπτώματα στα αρχικά στάδια. «Δεν μπορούμε να νιώσουμε την οστεοπόρωση να εξελίσσεται», εξηγεί η Wittstein.
Οστεοπόρωση στις γυναίκες 50+: 4 «κρυφά» σημάδια που προσέχει ορθοπεδικός στο σώμα της
1. Κάταγμα μετά από μικρή πτώση
Οι 4 συχνότερες θέσεις στις οποίες εμφανίζονται οστεοπορωτικά κατάγματα είναι ο καρπός, ο ώμος, το ισχίο και η σπονδυλική στήλη. Ένα κάταγμα στον καρπό μετά την ηλικία των 50 ετών, ακόμη και ύστερα από μια μικρή πτώση, μπορεί να σχετίζεται με χαμηλή οστική πυκνότητα και να προειδοποιεί για αυξημένο κίνδυνο μελλοντικού κατάγματος στο ισχίο.
«Είναι πολύ σημαντικό μια γυναίκα που σπάει τον καρπό της στα πενήντα της να κάνει μέτρηση οστικής πυκνότητας», τονίζει. Ο προληπτικός έλεγχος συνιστάται γενικά από τα 65 έτη, ωστόσο η ίδια προτείνει να εξετάζεται το ενδεχόμενο ελέγχου ήδη από τα 50, ώστε να εντοπίζεται έγκαιρα η οστεοπενία, δηλαδή η μειωμένη οστική πυκνότητα που δεν έχει ακόμη φτάσει στα επίπεδα της οστεοπόρωσης.
2. Πόνος στα οστά κατά την προπόνηση
Ο επίμονος πόνος στο ισχίο ή στη φτέρνα κατά την προετοιμασία για μαραθώνιο ή άλλες απαιτητικές αθλητικές δραστηριότητες μπορεί να είναι προειδοποιητικό σημάδι.
«Μπορεί να σημαίνει χαμηλή οστική πυκνότητα», προειδοποιεί η ειδικός, επισημαίνοντας τη σημασία της διερεύνησης του πόνου που επιμένει.
3. Μείωση του ύψους
Η σταδιακή απώλεια ύψους μπορεί να σχετίζεται με συμπιεστικά κατάγματα των σπονδύλων, οι οποίοι χάνουν την αντοχή τους και υφίστανται καθίζηση. Πρόκειται για ένα πιθανό προχωρημένο σημάδι οστεοπόρωσης, που χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση.
4. Αλλαγές στη στάση του σώματος
Η πλάτη μπορεί να αρχίσει να κυρτώνει, δημιουργώντας μια καμπουριασμένη στάση. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι ασθενείς ανακαλύπτουν ότι έχουν οστεοπόρωση όταν σηκώνουν ένα αντικείμενο με λανθασμένο τρόπο και παθαίνουν συμπιεστικό κάταγμα σε κάποιον σπόνδυλο.
Διατροφή, άσκηση και ορμονική θεραπεία για πρόληψη
Οι γυναίκες άνω των 50 ετών χρειάζονται καθημερινά περίπου 1.200 mg ασβεστίου, ιδανικά μέσω της διατροφής, και 600 διεθνείς μονάδες (IU) βιταμίνης D έως την ηλικία των 70 ετών. Μετά τα 70, η συνιστώμενη ποσότητα βιταμίνης D αυξάνεται στις 800 IU. Η βιταμίνη K2 έχει επίσης μελετηθεί για τον πιθανό ρόλο της στην υγεία των οστών, αν και τα οφέλη των συμπληρωμάτων της δεν έχουν τεκμηριωθεί πλήρως.
Σημαντική είναι και η επαρκής πρόσληψη μαγνησίου, περίπου 320 mg ημερησίως για τις περισσότερες ενήλικες γυναίκες, καθώς συμβάλλει στον μεταβολισμό της βιταμίνης D.
Παράλληλα, η κατανάλωση περίπου 30 g φυτικών ινών την ημέρα μπορεί να υποστηρίξει την υγεία του εντέρου. Κατά τη διάσπασή τους από τους μικροοργανισμούς του εντέρου παράγονται λιπαρά οξέα βραχείας αλυσίδας, τα οποία μελετώνται για την πιθανή προστατευτική τους δράση στα οστά.
Πριν ξεκινήσετε ένα νέο πρόγραμμα άσκησης, ιδιαίτερα αν έχετε ήδη οστεοπόρωση ή ιστορικό καταγμάτων, είναι σημαντικό να συμβουλευτείτε τον γιατρό σας.
Η Wittstein προτείνει προπόνηση με αντιστάσεις δύο με τρεις φορές την εβδομάδα, με ασκήσεις που ενδυναμώνουν τη σπονδυλική στήλη και το ισχίο, όπως καθίσματα, άρσεις βαρών από το έδαφος και πιέσεις ώμων σε όρθια θέση. Οι ασκήσεις πρέπει να προσαρμόζονται στις δυνατότητες και την κατάσταση των οστών κάθε ατόμου. Το πιο σημαντικό δεν είναι τα μεγάλα βάρη, αλλά η συνέπεια, τονίζει.
Όσες μπορούν να τις εκτελούν με ασφάλεια μπορούν να προσθέσουν ασκήσεις με πρόσκρουση, όπως μικρά άλματα από χαμηλό σκαλοπάτι, εφόσον δεν υπάρχουν αντενδείξεις. Το ζωηρό περπάτημα είναι επίσης ωφέλιμο για τη γενική υγεία και μπορεί να συμβάλει στη διατήρηση της οστικής πυκνότητας.
Η ορμονική θεραπεία της εμμηνόπαυσης μπορεί να χρησιμοποιηθεί και για την πρόληψη της οστικής απώλειας και των καταγμάτων σε κατάλληλα επιλεγμένες γυναίκες, ιδιαίτερα όταν ξεκινά μέσα στην πρώτη δεκαετία μετά την εμμηνόπαυση.
Η απόφαση λαμβάνεται εξατομικευμένα, με βάση τα οφέλη και τους πιθανούς κινδύνους. «Για όσες δεν την επιλέγουν, η άσκηση και η διατροφή παραμένουν πάντα θεμελιώδεις», καταλήγει η ειδικός.
Πηγές: TODAY, PubMed, PubMed, Frontiers
Ιωάννα Σπίνου, Medically Reviewed by: Αναστασία Μοσχοβάκη, Ιατρός – Ειδικός Παθολόγος / ΦΩΤΟ: Δημιουργήθηκε από AI / ChatGPT
