Γράφει: Ευτυχία Μαθιουδάκη, Κλινική Διαιτολόγος
Παχυσαρκία ορίζεται η υπερβολική συσσώρευση λίπους στο λιπώδη ιστό, σε σημείο τέτοιο, ώστε να αποτελεί κίνδυνο για την υγεία του ατόμου. Τα παχύσαρκα άτομα διαφέρουν όχι μόνο στο ποσό του περιττού λίπους που αποθηκεύουν, αλλά και στην τοπική κατανομή στο σώμα τους.
Η παχυσαρκία αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα δημόσιας υγείας και από το 1948 έχει αναγνωριστεί ως νόσο από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας. Η συχνότητά της τείνει να λάβει επιδημικές διαστάσεις. Η Ελλάδα κατέχει τα σκήπτρα με τα πιο παχύσαρκα παιδιά στην Ευρώπη. Η παχυσαρκία συνοδεύετεαι από πολλαπλά προβλήματα υγείας, που αφενός βραχύνουν τη διάρκεια, αφετέρου επιβαρύνουν την ποιότητα της ζωής του ανθρώπου.
Για την εκτίμηση της παχυσαρκίας σε παιδιά και εφήβους συνδυάζονται ένα ιστορικό των καθημερινών συνηθειών με μια σειρά αντικειμενικών εξετάσεων, όπως:
Υπολογισμός του Δείκτη Μάζας Σώματος ΔΜΣ (BMI):
Κατανέμεται σε εκατοστιαίες θέσεις, ανάλογα με την ηλικία και το φύλο. Έτσι, αν ο ΔΜΣ του παιδιού είναι μεγαλύτερος από την 95η εκατοστιαία θέση θεωρείται παχύσαρκο, ενώ αν είναι μεταξύ 85ης και 95ης θέσης, θεωρείται υπέρβαρο. Οι καμπύλες με τις εκατοστιαίες θέσεις καταγράφονται στα βιβλιάρια υγείας του παιδιού.
Λιπομέτρηση
Σχολαστική παρατήρηση για ακμή, υπερτρίχωση, ραβδώσεις, ξανθώματα
Υπολογισμός της περιφέρειας μέσης και του πάχους δερματικών πτυχών
Έλεγχος αρτηριακής πίεσης
Δυσμορφικά χαρακτηριστικά (γενετικά σύνδρομα)
Οι τύποι της παχυσαρκίας είναι:
• Παχυσαρκία σε ολόκληρο το σώμα (πιο σύνηθες).
• Παχυσαρκία «περικοιλιακή» ή ανδροειδής – «μήλο», η οποία αντιμετωπίζεται ευκολότερα.
• Παχυσαρκία γυναικοειδής – «αχλάδι», με αύξηση του λίπους στην περιφέρεια, που αντιμετωπίζεται δυσκολότερα.
Η παχυσαρκία οφείλεται κατά 95% σε κακή διαχείριση των θερμίδων, ποιότητα τροφής αλλά και στον τρόπο ζωής. Τα παθολογικά αίτια, όπως ενδοκρινοπάθειες και διάφορα σύνδρομα, συνιστούν το 5%.
Συγκεντρωτικά, τα αίτια της παιδικής παχυσαρκίας ταξινομούνται:
Έλλειψη σωματικής δραστηριότητας
Διατροφική συμπεριφορά – υπερσιτισμός, λανθασμένη τροφή.
Ψυχοκοινωνικοί παράγοντες.
Ενδοκρινικά αίτια.
Γενετικοί παράγοντες.
Οι επιπλοκές που μπορεί να έχει το υπερβολικό βάρος στην υγεία του παιδιού είναι:
Πρώιμη ήβη ή καθυστέρηση ήβης.
Γυναικομαστία.
Σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών.
Υπερτριγλυκεριδαιμία.
Αρτηριακή πίεση – καρδιαγγειακό παράγοντα κινδύνου.
Σύνδρομο άπνοιας στον ύπνο.
Βρογχικό άσθμα.
Ορθοπεδικά προβλήματα
Η παιδική παχυσαρκία αποτελεί προ-άγγελο της παχυσαρκίας των ενηλίκων, που ενέχει επιπλέον κινδύνους όπως: δυσλιπιδαιμία, υπέρταση, σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2.
Η προσπάθεια αλλαγής του τρόπου ζωής, είναι βέβαιο ότι θα μας αποτρέψει από την παχυσαρκία και τους συνακόλουθους κινδύνους της. Συνοπτικά, συστήνεται:
• Ενθάρρυνση μητρικού θηλασμού
• Ισορροπημένη – υγιεινή διατροφή, με τροφές χαμηλών λιπαρών
• Αύξηση της ημερήσιας φυσικής δραστηριότητας
• Έλεγχος για υπέρταση και δυσλιπιδαιμία σε παιδιά με θετικό οικογενειακό ιστορικό
• Καλλιέργεια της αυτοπεποίθησης του παιδιού
• Συνεχής παρακολούθηση της ανάπτυξης και έλεγχος του βάρους
Παρότι είναι πρόβλημα των παιδιών, τόσο η θεραπεία όσο και η πρόληψη της παιδικής παχυσαρκίας είναι ευθύνη των ενηλίκων!
Στο Υγείας Θάλπη είμαστε πάντα δίπλα σας για να σας παρέχουμε ένα εξατομικευμένο πρόγραμμα διατροφής με βάση τις ανάγκες και τις συνήθειες σας.
