Η υγεία του εγκεφάλου είναι ό,τι πιο σημαντικό για τον άνθρωπο. Ωστόσο, αν κανείς ζει με πολλαπλή σκλήρυνση, η προστασία αυτού του οργάνου είναι διπλά σημαντική. Η θεραπεία σε συνδυασμό με τις σωστές συνήθειες για έναν υγιή εγκέφαλο είναι ζωτικής σημασίας για τα άτομα με την πάθηση.

Περίπου 1 εκατομμύριο άνθρωποι στις Ηνωμένες Πολιτείες έχουν πολλαπλή σκλήρυνση, μια αυτοάνοση ασθένεια που επηρεάζει τον εγκέφαλο και το νωτιαίο μυελό. Αυτό συμβαίνει όταν το ανοσοποιητικό σύστημα επιτίθεται στη μυελίνη, το περίβλημα που των νευρικών ινών, όπως η προστατευτική επίστρωση σε ένα ηλεκτρικό καλώδιο. Όταν η μυελίνη καταστραφεί, συμβαίνουν σφάλματα επικοινωνίας. Τα μηνύματα μπορεί να διαρκέσουν περισσότερο για να φτάσουν στον εγκέφαλο ή να χαθούν ή να διαστρεβλωθούν.

Οι βλάβες αφήνουν πίσω τους μικρές ουλές, προκαλώντας μια νευροεκφυλιστική αντίδραση που οδηγεί στη συρρίκνωση του εγκεφάλου. Ο εγκέφαλος του καθενός συρρικνώνεται φυσιολογικά με την ηλικία, αλλά για εκείνους με πολλαπλή σκλήρυνση, αυτό συμβαίνει νωρίτερα και ταχύτερα, εξηγεί ο Ontaneda έμπειρος νευρολόγος. Αυτό μπορεί τελικά να οδηγήσει σε μόνιμη αναπηρία. Η έναρξη των φαρμάκων που τροποποιούν τη νόσο νωρίς μπορεί να βοηθήσει στην πρόληψη των αλλοιώσεων.

Υπάρχουν και καλά νέα: Ο ανθρώπινος εγκέφαλος δεν είναι στατικός. Μπορεί να αλλάξει και να προσαρμοστεί. Μπορεί να αναδιοργανωθεί και να σχηματίσει νέες συνδέσεις, μπορεί να αντισταθμίσει τη χαμένη λειτουργία, λέει ο Ontaneda. Και με την επιδιόρθωση κάποιων ζημιών, μπορεί επίσης να αποκαταστήσει τη λειτουργία του.

Κινηθείτε
Για τα άτομα με πολλαπλή σκλήρυνση, η άσκηση είναι βασική για τη γενική υγεία και ευεξία. Προάγει την αγγειακή υγεία και ορισμένα στοιχεία υποδηλώνουν ότι μπορεί ακόμη και να τονώσει την αναγέννηση της μυελίνης, λέει ο Οντανέδα. Ωστόσο, το 40% των ασθενών με ΣΚΠ δεν ασκούνται.

Βρείτε μια δραστηριότητα που σας αρέσει και είναι προσαρμοσμένη στο επίπεδο ικανότητάς σας, συμβουλεύει ο Ontaneda.

Για όσους έχουν προβλήματα κινητικότητας και ισορροπίας, η ελλειπτική μηχανή και το σταθερό ποδήλατο είναι καλές επιλογές. Άλλοι με πιο σοβαρή αναπηρία μπορεί να εξετάσουν την θεραπεία σε νερό – μπορούν να βοηθήσουν στη μείωση της σπαστικότητας (μυϊκοί σπασμοί και συσπάσεις), λέει ο Ontaneda και μερικές έρευνες δείχνουν ότι μπορεί να βελτιώσει την ποιότητα ζωής.

Στόχος είναι να ασκείστε τρεις έως τέσσερις φορές την εβδομάδα για 20 έως 30 λεπτά, συνιστά ο Ontaneda. Και μην ανησυχείτε εάν τα συμπτώματά σας επιδεινωθούν μετά από τη γυμναστική, τα συμπτώματα είναι αισθητά αλλά προσωρινά, αλλά φεύγουν καθώς το σώμα σας δροσίζεται.

Άσκηση του εγκεφάλου
Όλοι χρησιμοποιούμε το μυαλό μας καθημερινά – για να σχεδιάζουμε, να οργανώνουμε, να θυμόμαστε και να εκτελούμε τις δουλειές μας. Όσο περισσότερο όμως ασκείτε τον εγκέφαλό σας, τόσο πιο γνωστικό απόθεμα μπορείτε να δημιουργήσετε, λέει ο Ontaneda.

Η επιστήμη υποστηρίζει αυτό: Σε μια μελέτη Νευρολογίας, οι περισσότεροι ασθενείς με πολλαπλή σκλήρυνση που ασχολούνται με τη διέγερση γνωστικών και ψυχαγωγικών δραστηριοτήτων δημιουργώντας έργα τέχνης, γράφοντας, συμμετέχοντας σε χόμπι – βίωσαν πολύ λιγότερο τη νοητική πτώση που σχετίζεται με τη νόσο.

Ενεργοποιήστε τον εγκέφαλό σας όποτε είναι δυνατόν: Να βάζετε το μυαλό σας στη διαδικασία να επιλύει προβλήματα. Δοκιμάστε να απασχοληθείτε με παιχνίδια μνήμης ή παζλ. Μάθετε ένα καινούριο πρόγραμμα ή μια νέα γλώσσα.

Να διαβάζετε συχνά
Η επιστήμη έχει δείξει ότι η ανάγνωση διεγείρει πολλά μέρη του εγκεφάλου και μια μελέτη από το Πανεπιστήμιο Emory υποδηλώνει ότι μπορεί να αυξήσει τη συνδεσιμότητα στον εγκέφαλο, βελτιώνοντας τη λειτουργία του εγκεφάλου για τουλάχιστον μερικές ημέρες.

Γίνετε κοινωνικοί
Πολλά μέρη του εγκεφάλου είναι ενεργά κατά τη διάρκεια της κοινωνικής αλληλεπίδρασης, λέει ο Dr. Ontaneda-περιοχές υπεύθυνες για την προσοχή, τη μνήμη εργασίας και την κατανόηση της γλώσσας. Όλα αυτά βοηθούν στην οικοδόμηση γνωστικού αποθεματικού.

Αλλά μην απορρίπτετε το Διαδίκτυο. Ακόμη και η εμπλοκή με τους ανθρώπους στο διαδίκτυο, μέσω κειμένου ή συνομιλίας μέσω βίντεο, μπορεί επίσης να τονώσει τον εγκέφαλό σας και να βελτιώσει το γνωστικό σας απόθεμα, λέει η Dr. Ontaneda.

Τρώτε σωστά και για την καρδιά
Ένας από τους ευκολότερους τρόπους για την καταπολέμηση των επιπτώσεων της γήρανσης στον εγκέφαλο είναι μέσω της διατροφής, λέει ο Ontaneda. Ενώ δεν υπάρχει τρόφιμο -θαύμα που θα εξαλείψει τα συμπτώματα, συνιστά να δοκιμάσετε τη μεσογειακή διατροφή, η οποία είναι πλούσια σε ψάρια, φρούτα, λαχανικά, δημητριακά ολικής αλέσεως και υγιή λιπαρά.

Βάλτε την ψυχική υγεία σας σε προτεραιότητα
Οι ασθενείς με πολλαπλή σκλήρυνση είναι πιθανότερο να υποφέρουν από κλινική κατάθλιψη από εκείνους του γενικού πληθυσμού, σύμφωνα με την Εθνική Εταιρεία Σκλήρυνσης κατά Πλάκας. Αν αμεληθεί, η κατάθλιψη μπορεί να οδηγήσει σε άλλα συμπτώματα, όπως η κόπωση και οι γνωσιακές αλλαγές, και να αισθανθείτε χειρότερα.

Αν αντιμετωπίζετε κατάθλιψη ή άγχος, μιλήστε στο γιατρό σας – μπορεί να δικαιολογηθεί μια νευροψυχολογική αξιολόγηση και η θεραπεία μπορεί να βοηθήσει, λέει η Carrie Sammarco, Δρ. Ν.Π., μία ασκούμενη νοσηλευτής στο Κέντρο Περιεκτικής Φροντίδας Πολλαπλής Σκλήρυνσης στο NYU Langone Health.

Παρακολουθήστε την αγγειακή σας υγεία
Η διατήρηση των αγγειακών παραγόντων κινδύνου – όπως το σάκχαρο του αίματος, η αρτηριακή πίεση και η χοληστερόλη σε έλεγχο είναι σημαντική για τη διαχείριση της υγείας του εγκεφάλου, λέει ο Ontaneda.

Μην αμελείτε τον ύπνο
Ο ύπνος έχει τεράστιο αντίκτυπο στην υγεία του εγκεφάλου, λέει ο Ontaneda. Ενώ κοιμάστε, ο εγκέφαλός σας καθαρίζει τα απόβλητα και αποκαθιστά μονοπάτια, ώστε να μπορείτε να ξυπνάτε και να σκέφτεστε πιο «καθαρό» το μυαλό σας την επόμενη μέρα.

Η βασική αρχή ύπνου: Δημιουργήστε ένα ήρεμο περιβάλλον, χαλαρώστε πριν πέσετε στο κρεβάτι και απενεργοποιήστε το τηλέφωνό σας.

Ακόμα, μερικά συμπτώματα της πολλαπλής σκλήρυνσης μπορούν να ενοχλήσουν τον ύπνο, δηλαδή, προκαλούν πόνο, κατάθλιψη και συχνή νυκτουρία. Αποφύγετε τα όξινα τρόφιμα, την καφεΐνη και το αλκοόλ – όλα αυτά μπορεί να διεγείρουν την ουροδόχο κύστη, λέει η Sammarco. Και βεβαιωθείτε ότι θα παραμείνετε ενυδατωμένοι κατά τη διάρκεια της ημέρας.

Εκπαιδεύστε την αντίδρασή σας στο άγχος
Όλοι γνωρίζουμε ότι το άγχος μπορεί να επηρεάσει τη γνωστική λειτουργία, και σε άτομα με πολλαπλή σκλήρυνση μπορεί να καταστήσει πιο γνωστά τα γνωστικά συμπτώματα, λέει η Sammarco. Ορισμένες έρευνες συνδέουν ακόμη και το χρόνιο άγχος με την επιδείνωση των νευρολογικών συμπτωμάτων και τις αυξημένες αλλοιώσεις του εγκεφάλου σε άτομα με πολλαπλή σκλήρυνση, σύμφωνα με τις εκθέσεις της Mayo Clinic.

Προσπαθήστε να ελέγξετε την ανταπόκρισή σας στο άγχος, συμβουλεύει η Sammarco, η οποία συχνά ενσωματώνει τις μεθόδους της προσοχής στην πρακτική της. Μαθαίνοντας να ανταποκρίνεστε στο άγχος με έναν πιο υγιεινό, πιο παραγωγικό τρόπο, μπορείτε να μετριάσετε τις επιβλαβείς επιπτώσεις του στο σύστημά σας.

Το επίπεδο άγχους αυξάνεται; Δοκιμάστε αυτό: Πατήστε το κουμπί παύσης, λέει η Sammarco. Σταματήστε αυτό που κάνετε, πάρτε αργές, βαθιές αναπνοές και παρατηρήστε τι συμβαίνει. Στη συνέχεια, αποφασίστε πώς θα συνεχίσετε.

Ελέγξτε τα επίπεδα βιταμίνης D – και συμπληρώστε εάν χρειάζεται
Οι έρευνες δείχνουν ότι η βιταμίνη D μπορεί να βοηθήσει στην αντιμετώπιση των συμπτωμάτων και στη βελτίωση της ποιότητας ζωής για τα άτομα με ΣκΠ. Η βιταμίνη D ενισχύει την ανοσολογική λειτουργία και έχει επίσης αποδειχθεί ότι ενισχύει την υγεία του εγκεφάλου.

Επιπλέον, κάποια στοιχεία συνδέουν τη χαμηλή D με τη ΣκΠ λέει ο Οντανέδα. (Στην πραγματικότητα, ο κίνδυνος της σκλήρυνσης κατά πλάκας αυξάνεται όσο απομακρύνεστε από τον ισημερινό, επειδή το ηλιακό φως είναι η πιο αποτελεσματική πηγή βιταμίνης D).

Πριν εξετάσετε ένα συμπλήρωμα, μιλήστε στο γιατρό σας για να ελέγξετε τα επίπεδά σας. Εάν έχετε ανεπάρκεια, ρωτήστε τον γιατρό σας τι δόση συμπληρώματος πρέπει να πάρετε. Μπορεί να είναι οπουδήποτε από 1.000 IU έως 5.000 IU ανά ημέρα, λέει ο Ontaneda. Αναζητήστε τη D3, είναι πιο εύκολα απορροφούμενο είδος.

Γράφει: Σπανού Κατερίνα
Συντάκτης – Δημοσιογράφος

www.iatronet.gr