Τα 10 πράγματα που πρέπει να ξέρετε για τον καταρράκτη

Τι σκέφτεστε όταν ακούτε την πάθηση «καταρράκτης»; Πιθανώς
ό,τι ο πολύς κόσμος: Πρόβλημα στα μάτια που αφορά στους ηλικιωμένους. Αν
και αυτό είναι αναμενόμενο, δεδομένου ότι τον εκδηλώνουν πάνω από τους
μισούς ανθρώπους που ξεπερνούν τα 70 τους χρόνια και πάνω από το 70% των
80άρηδων, ο καταρράκτης δεν αφορά αποκλειστικά στην τρίτη ηλικία.

Αντιθέτως, μπορεί κάλλιστα να εμφανιστεί και σε 40άρηδες ή
50άρηδες, οι οποίοι μισοκλείνουν τα μάτια ή τα καταπονούν, για να
καταφέρουν να δουν καθαρά (ιδιαίτερα όταν σκοτεινιάζει), αλλά δεν ξέρουν
(ακόμη) ότι τον έχουν αναπτύξει.

Τι είναι, λοιπόν, ο καταρράκτης​ και ποιοι κινδυνεύουν να τον εκδηλώσουν; Ο  χειρουργός οφθαλμίατρος Δρ. Αναστάσιος-Ι. Κανελλόπουλος,
MD, ιδρυτής και επιστημονικός διευθυντής του Ινστιτούτου Οφθαλμολογίας
LaserVision, καθηγητής οφθαλμολογίας Πανεπιστημίου Νέας Υόρκης, NYU
Medical School, παραθέτει 10 πράγματα που πρέπει να ξέρουμε γι’ αυτόν:

1. Είναι μία νόσος ηλικίας σχεδόν 2.000 ετών. Οι
πρώτες αναφορές για τον καταρράκτη χρονολογούνται από τον 1ο αιώνα μ.Χ.
(πιθανώς το 29 μ.Χ.) στο έργο De Medicina, το οποίο έγραψε ο ρωμαίος
συγγραφέας και (ενδεχομένως) γιατρός Αύλος Κορνήλιος Κέλσος.

2. Δεν σχηματίζεται πάνω στο μάτι. Ο περισσότερος κόσμος νομίζει ότι ο καταρράκτης
αναπτύσσεται, επειδή δημιουργείται ένα θολό στρώμα πάνω στον
κρυσταλλοειδή φακό του ματιού. Στην πραγματικότητα το θόλωμα
δημιουργείται στο εσωτερικό του ματιού, όταν διασπαστούν οι πρωτεΐνες,
που αποτελούν τον φυσιολογικά διαυγή φακό του ματιού. Αυτός είναι και ο
λόγος, για τον οποίο οι ασθενείς δεν νιώθουν καμία οφθαλμική ενόχληση
από τον καταρράκτη τους και τον αντιλαμβάνονται μόνο όταν αρχίσει να
επηρεάζεται σημαντικά η όρασή τους.

3. Η ηλικία δεν είναι ο μοναδικός παράγοντας κινδύνου. Αν και ο καταρράκτης
εκδηλώνεται κυρίως στις ηλικίες 60 και 70 ετών, η ανάπτυξή του συνήθως
έχει αρχίσει πολύ νωρίτερα. Επιπλέον, υπάρχουν ορισμένοι παράγοντες που
προδιαθέτουν για ταχύτερη εμφάνισή του. Τέτοιοι είναι ορισμένα νοσήματα
(π.χ. σακχαρώδης διαβήτης), η χρήση ορισμένων φαρμάκων (π.χ. λήψη
κορτιζόνης για μεγάλο χρονικό διάστημα), ατυχήματα με τραυματισμό του
οφθαλμού και η υψηλή μυωπία (πάνω από 10 βαθμούς) κυρίως σε
γυναίκες. Άλλοι παράγοντες κινδύνου που, αθροιστικά, φαίνεται να
σχετίζονται με την πρόωρη εμφάνιση καταρράκτη, είναι το κάπνισμα, η
χρήση αλκοόλ και