Παιδικό άσθμα: Πότε εμφανίζεται, ποια είναι τα συμπτώματα



Τι είναι άσθμα
Άσθμα  είναι μια χρόνια φλεγμονή των βρόγχων, που χαρακτηρίζεται από την υπερευαισθησία τους σε διάφορα ερεθίσματα  και οδηγεί σε απόφραξη τους, η οποία είναι αναστρέψιμη σε κάποιο βαθμό είτε αυτόματα είτε κατόπιν θεραπείας.
Η απόφραξη των αεραγωγών είναι αποτέλεσμα βρογχόσπασμου και φλεγμονής.  
Το άσθμα είναι η συχνότερη χρόνια νόσος των παιδιών.
Έρευνες έχουν δείξει ότι 9% των παιδιών έχουν άσθμα. (υπάρχουν διακυμάνσεις ανά χώρα ή ανά περιοχή). Στην Αμερική πάσχουν 7 εκατομμύρια παιδιά. Το 60% των ασθματικών παιδιών θα είναι ελεύθερα συμπτωμάτων στην ενήλικο ζωή, αλλά  μόνο το 20% των παιδιών με σοβαρό άσθμα ή σχετιζόμενο με αλλεργίες το ξεπερνούν στην ενήλικο ζωή.
Παθοφυσιολογία άσθματος
Α) Πρώιμο  παροδικό
Εμφανίζεται τα πρώτα 3 χρόνια ζωής και μέχρι τα 6 χρόνια δεν έχουν συμπτώματα.
Αποτελεί το 60% των παιδιών που έχουν συμπτώματα σε ηλικία < 3 χρονών. Δεν έχουν αλλεργίες.
Β) Πρώιμο  επίμονο
Εμφανίζεται στα πρώτα 3 χρόνια ζωής και επιμένει και στον6οχρόνο ζωής.
Γ)  Όψιμο  επίμονο
Δεν υπήρχε στα πρώτα 3 χρόνια ζωής, αλλά εμφανίζεταιτην2ητριετία ζωής.
Πώς γίνεται η διάγνωση
  1. ΙΣΤΟΡΙΚΟ
  2. ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ
  3. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΕΣ  ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ
  Η διάγνωση μπορεί να είναι δύσκολη στα παιδιά διότι ο εκπνευστικός συριγμός είναι συχνός στη μικρή παιδική ηλικία και πολλές νόσοι μπορεί να εκδηλώνονται με συμπτώματα παρόμοια του άσθματος.
Πρέπει να αποφεύγεται η διάγνωση του άσθματος στα παιδιά, μέχρι να υπάρχουν 3 ξεχωριστά επεισόδια συριγμού ή παρατεταμένου βήχα, με τουλάχιστον ένα επεισόδιο να ανταποκρίθηκε στην αντιασθματική θεραπεία.
Ιστορικό
  1. Αν πάσχουν οι γονείς υπάρχει αυξημένος κίνδυνος.
  2. Συνθήκες διαβίωσης  (περιβαλλοντικά επιβαρυμένες περιοχές, κάπνισμα στο σπίτι, υγρασία, βρεφονηπιακός σταθμός, ύπαρξη κατοικίδιων ζώων).
  3. Αν πάσχει από έκζεμα, αλλεργική ρινίτιδα.
  4. Επαναλαμβανόμενος ή χρόνιος αναπνευστικός συριγμός, κυρίως στην εκπνοή.
  5. Επαναλαμβανόμενος ή χρόνιος βήχας.( ιδίως κατά τις πρωινές ώρες-4-5 πμ)
  6. Επαναλαμβανόμενες διαγνώσεις βρογχίτιδας.
  7. Ευαισθητοποίηση σε αεροαλλεργιογόνα και τροφές.
Κλινική εξέταση
  1. Βήχας
  2. Εκπνευστικός (κυρίως) συριγμός
  3. Δύσπνοια
  4. Σφίξιμο και αίσθημα βάρους στο στήθος.
  5. Παραγωγή  φλέγματος
Αντικειμενικές μετρήσεις
  1. Μετρήσεις αναπνευστικής λειτουργίας 
  2. Α) Ροομέτρηση και σπιρομέτρηση
  3. Ηωσινόφιλα στο αίμα >4%
  4. Τεστ αλλεργίας
4) Διάφορες μέθοδοι μέτρησης  βρογχικής υπεραπαντητικότητας.
5) Εκτίμηση βρογχικής  φλεγμονής  από το εκπνεόμενο μονοξείδιο του αζώτου.
Βαρύτητα άσθματος
Α) ΔΙΑΛΕΙΠΩΝ
  Συμπτώματα λιγότερο από 1 φορά/εβδομάδα με βραχύχρονες εξάρσεις, νυκτερινά συμπτώματα λιγότερο από 2 φορές/μήνα. Μεταξύ των εξάρσεων δεν υπάρχουν συμπτώματα.
Β) ΣΥΝΕΧΕΣ
1) Ήπιο:Συμπτώματα περισσότερο από 1 φορά/εβδομάδα αλλά λιγότερο από 1 φορά/ημέρα. Τα νυκτερινά συμπτώματα είναι συχνότερα από 2 φορές/μήνα.
2) Μέτριο:  Τα συμπτώματα είναι ημερήσια και επηρεάζουν τη φυσική δραστηριότητα και τον ύπνο. Νυκτερινά συμπτώματα περισσότερο από 1 φορά/εβδομάδα.
3) Σοβαρό  Τα συμπτώματα είναι συνεχή και υπάρχουν εξάρσεις. Περιορισμός φυσικής δραστηριότητας.
Συχνότερα αίτια <πυροδότησης> άσθματος στα παιδιά

  1. Ιογενείς λοιμώξεις του αναπνευστικού
  2. Εισπνεόμενα αλλεργιογόνα
  3. Άσκηση
  4. Αλλαγές θερμοκρασίας και υγρασίας
  5. Έκθεση σε καπνό και άλλους ατμοσφαιρικούς ρύπους 
  6. Άλλες ερεθιστικές ουσίες
7) Τροφικά αλλεργιογόνα
  1. Έντονη συναισθηματική φόρτιση (έντονο κλάμα, γέλιο)
  2. Στρες
Θεραπεία

1) Έλεγχος του περιβάλλοντος (καπνός τσιγάρου, ακάρεα, κατσαρίδες,  ζώα,  μύκητες).
2) Αποφυγή εκλυτικών παραγόντων.
3) Φαρμακοθεραπεία
Α) Ανακουφιστικά  φάρμακα (βρογχοδιασταλτικά  φάρμακα  βραχείας δράσης  με   εισπνοές,  κορτιζόνης  από το στόμα ή ενδοφλέβια)
Β) Προφυλακτικά  φάρμακα  ( εισπνεόμενα  κορτικοστεροειδή, βρογχοδιασταλτικά μακράς δράσης, αντιλευκοτριένια).
Ανοσοθεραπεία (σπάνια)
Άσθμα στην άσκηση
Βήχας, σφίξιμο στο στήθος, εκπνευστικός συριγμός (σπανιότερα).
Ξεκινούν κατά τη διάρκεια έντονης άσκησης , χειροτερεύουν 5-10 λεπτά μετά το τέλος της άσκησης  και σταματούν μετά 20-30 λεπτά. Είναι αποτέλεσμα υπεραερισμού με αέρα  κρύο ή ξηρό  που προκαλεί απώλεια θερμότητας ή νερού από τον πνεύμονα.
Αντιμετώπιση:
  1. Χορήγηση βρογχοδιασταλτικού βραχείας δράσης 20 λεπτά πριν την άσκηση.
  2. Προθέρμανση.
Σκοπός θεραπείας
Το άσθμα μπορεί να ελεχθεί, αλλά δεν ιάται. Ακόμα και όταν κάποιος νοιώθει καλά, έχει τη νόσο  που μπορεί  να  εκδηλωθεί  ανά πάσα  στιγμή. Παρόλα  αυτά  με τις  παρούσες γνώσεις  και θεραπείες  οι  περισσότεροι  άνθρωποι  με  άσθμα  μπορούν  να  ελέγχουν  τη νόσο  και  να  ζουν  φυσιολογικά .
  1. Έλεγχος  των συμπτωμάτων.
  2. Πρόληψη ασθματικών κρίσεων .
  3. Διατήρηση πνευμονικών λειτουργιών στα πλησιέστερα του φυσιολογικού επίπεδα.
  4. Διατήρηση φυσιολογικής φυσικής δραστηριότητας και σωματικής άσκησης.
  5. Αποφυγή παρενεργειών αντιασθματικών φαρμάκων.
  6. Μείωση θνητότητας λόγω άσθματος.
Θνητότητα-Παράγοντες κινδύνου
1) Σοβαρό μη ελεγχόμενο  άσθμα.
2) Απειλητικές για τη ζωή  προηγούμενες κρίσεις άσθματος.
3) Σοβαρό άσθμα που χρειάζεται συνεχή χορήγηση κορτιζόνης από το στόμα.
4) Κακός έλεγχος των συμπτωμάτων με αποτέλεσμα ανάγκης, συχνής χρήσης  βρογχοδιασταλτικών βραχείας δράσης.
5) Ψυχολογικά προβλήματα.


Από την παιδιατρική εταιρεία Κύπρου

boro.gr